100 ár síðani húsini á Mýrubrekku 5 brunnu

Tann 22. september 1926 

Ímynda tær, at tú kemur heim av skipsferð. Tú hevur verið burturi leingi. Nú siglir skipið inn eftir Skálafjørðinum. Strendur kemur undan, og eygað leitar eftir tí, sum tú kennir best: tínum egnu húsum.

Har heima eru konan og børnini. Har er gerandisdagurin, sum tú hevur verið burtur frá, og kemur aftur til.

Men húsini eru ikki har.

Joen Petur Abrahamsen visti av ongum. Tá hann hugdi niðan, sá hann bara grundina av húsum sínum. Hann var til fiskiskapar undir Íslandi við Henry Freeman, sum hoyrdi til á Strondum, tá húsini hjá honum og Marsannu á Mýrubrekku brunnu í grund.

Ein maður var vakin

Náttina til mikudagin 22. september, um tvey tíðina, var ein maður av tilvild uppi. Hann sá, at eldur var í húsunum hjá Jóan Peturi, og rópti beinanvegin eftir hjálp.

Í húsinum vóru Marsanna og børnini Poul, Georg og Alex. Tinna, mamma Simonu, sum nú um dagarnar fylti 85 ár, sum gekk við soninum Pól undir belt, var í húsinum.

Sambært Dimmalætting breiddi eldurin seg so skjótt, at fólkið bert náddi út í undirklæðunum. Tey sluppu út á lívi, men húsini og innbúgvið stóðu ikki til at bjarga.

Tað er lætt at lesa hesi orð í einum gomlum blaði og fara víðari. Men steðga vit á eina løtu, síggja vit álvarin í støðuni: Tvær kvinnur og trý børn úr einum brennandi húsi um miðja nátt. Eitt barn á veg. Og maðurin langt burturi.

Ein maður var vakin júst ta løtuna, tá tað ráddi um.

Vit vita ikki, hvussu støðan hevði verið, um hann eisini svav. Vit vita bara, at hann sá eldin, rópti eftir hjálp, og at øll sluppu út.

Tá ið eitt heim hvørvur

Tá eldurin hevði tikið sítt, stóð familjan eftir uttan heim og við so at siga ongum av tí, hon hevði átt. Hvørki húsini ella innbúgvið vóru tryggjað. Eldsorsøkin var ikki kend, tá Dimmalætting skrivaði um vanlukkuna.

Eitt heim er meira enn veggir og tak. Tað er staðið, har børnini vakna, har familjan savnast, og har tað vanliga lívið gongur sína gongd. Tá eitt heim brennur, hvørva eisini smálutirnir, sum eingin hevur hugsað um at telja, men sum kortini hoyra til tilveruna.

Alt hetta skuldi familjan nú byggja upp av nýggjum.

At øll vóru á lívi, var tað størsta. Men missurin var stórur.

Hjálpin kom frá fleiri síðum

Longu sama dag, 22. september, varð skipað fyri eini innsavning í Havn. Har varð sagt frá einari fiskimannafamilju á Strondum, sum hevði mist hús, innbúgv og klæði. Heitt varð á fólk um at hjálpa, og bløðini vórðu biðin um at taka ímóti gávum.

Ein uppgerð nevnir 20 krónur frá P. H. S. H. og 30 krónur og 84 oyru, sum vóru savnaðar í pinssusamkomuni hjá Herbert Larsson. Seinni kom ein innsavning frá yvirmonnum og manning á einum skipi. Teir lótu tilsamans 170 krónur. Við teimum gávunum, sum áður vóru komnar inn, var upphæddin tá komin upp á 265 krónur og 84 oyru.

Í blaðnum standa nøvn, størv og upphæddir lið um lið. Fimm krónur frá einum, tíggju frá øðrum. Stýrimenn, maskinmenn, kokkur, matrosar og aðrir umborð høvdu latið sítt íkast.

Fyri okkum eru hetta gamlar uppgerðir. Fyri familjuna vóru tær hjálp, sum kundi brúkast. Og eitt tekin um, at onnur hugsaðu um tey.

Løgtingið veitti stuðul

Ein vika eftir eldsbrunan, hin 29. september, samtykti Løgtingið við 21 atkvøðum móti ongari at veita Jóan Peturi 1.000 krónur úr Færø Amts Fattigkasse.

Í tingfrásøgnini verður hann nevndur Joen Peter Abrahamsen á Strondum. Grundgevingin er stutt: Hann hevði mist alt, hann átti, í eldsbrunanum.

Aftan fyri tey fáu orðini í samtyktini var ein heil familja, sum skuldi finna fótafestið aftur.

Gávurnar og stuðulin kundu ikki geva teimum tað mista aftur, men tey kundu hjálpa teimum at byrja av nýggjum. Soleiðis varð søgan um eldsbrunan eisini ein søga um fólk, sum rættu eina hjálpandi hond, tá á stóð.

Hundrað ár seinni

Hin 22. september 2026 eru hundrað ár liðin síðan náttina, húsini brunnu.

Í dag býr Jan hjá Georg í húsinum á Mýrubrekku 5. Fyri okkum avvarðandi er hetta tí meira enn ein frásøgn úr gomlum bløðum. Hetta eru nøvn, sum hoyra til okkara familju, og ein hending, sum er partur av okkara søgu.

Marsanna, Poul, Georg, Alex, Tinna (sum var gift við Símuni Paula, sum eisini var við Hentry Freeman) og Jóan Petur.

Vit vita ikki, hvat Joen Petur segði, tá sá, at bara grundin stóð eftir av húsunum. Heldur ikki, hvussu tað var, tá hann kom í land. Tað siga keldurnar einki um..

Men vit vita, at tey vóru komin at taka ímóti honum.

Tá vit minnast eldsbrunan, minnast vit tí bæði missin og tað, sum varð bjargað. Vit minnast mannin, sum var vakin og rópti eftir hjálp. Og tey, sum í døgunum aftaná hjálptu familjuni at fóta sær aftur.

Næstu ferð vit hyggja niðan á Mýrubrekku, kunnu vit lata tankarnar leita hundrað ár aftur í tíðina. Til eina nátt, tá eitt heim hvarv, og framtíðin hjá einari familju kundi fingið ein heilt annan enda.

Húsini vóru farin.

Men tey, sum høvdu gjørt húsini til eitt heim, vóru øll á lívi.

Fleiri greinar og myndirn niðanfyri greinina 

Frágreiðing: Jan Abrahamsen